Pomoc dla uchodźców Ukrainy – założenia specustawy o pomocy Ukrainie oraz jej nowelizacja.
Zgodnie z założeniami specustawy o pomocy Ukrainie obywatele tego kraju, uciekający do Polski z powodu rosyjskiej agresji, mogą legalnie przebywać na terenie Rzeczpospolitej przez 18 miesięcy. W ustawie przewidziano również ścieżkę dalszej legalizacji pobytu obywateli Ukrainy, którzy uciekli przed wojną. Osobom, którym pobyt na terytorium Polski jest lub był uznawany za legalny, będzie udzielane zezwolenie na pobyt czasowy na okres 3 lat od momentu wydania decyzji.
Obywatele Ukrainy otrzymują również nr PESEL, dzięki czemu mogą korzystać z szeregu udogodnień oraz usług publicznych. Przewidziano specjalny przyspieszony tryb uzyskania numeru PESEL, bez konieczności wykazania podstawy prawnej dla jego posiadania. Uchodźcy mogą również korzystać z wielu usług publicznych online dzięki możliwości zakładania profilu zaufanego.
Dostęp do rynku pracy
Obywatele Ukrainy uzyskali również gwarancję dostępu do polskiego rynku pracy oraz rejestrację w powiatowym urzędzie pracy. Mogę ponad to korzystać z usług rynku pracy w Polsce takich jak pośrednictwo pracy, poradnictwo zawodowe oraz szkolenia. Uproszczona została procedura zatrudniania obywateli z Ukrainy. Polski pracodawca musi jedynie w ciągu 7 dni powiadomić za pośrednictwem portalu praca.gov.pl właściwy urząd pracy o powierzeniu pracy cudzoziemcowi.
Planowana nowelizacja specustawy kładzie jeszcze większy nacisk na wsparcie aktywizacji zawodowej obywateli ukraińskich, poprzez organizowanie pomocy w znalezieniu zatrudnienia i przede wszystkim zapewnienie opieki nad dzieckiem w czasie, gdy rodzic pracuje – szczególnie dla dzieci najmłodszych w wieku 3-5 lat.
W ramach nowelizacji ustawy zaplanowano również szkolenia z języka polskiego dla cudzoziemców z limitem 2 tyś na jedną osobę. Koszty nauki języka polskiego sfinansowane zostaną z Funduszu Pracy. Każdy obywatel z Ukrainy uciekający przed wojną będzie mógł wziąć udział w jednym szkoleniu.
Lepsza ochrona cudzoziemców na polskim rynku pracy
Nowelizacja ustawy ma gwarantować obywatelom Ukrainy pracę na warunkach nie gorszych niż te wymienione w powiadomieniu o powierzeniu pracy, polscy pracodawcy maja również obowiązek przestrzegania określonego wymiaru pracy oraz wynagrodzenia za wykonywaną pracę.
Pomoc socjalna i wsparcie na utrzymanie
Obywatele Ukrainy mogą ubiegać się o jednorazowe świadczenie pieniężne wynoszące 300 zł na osobę. Udzielna jest również pomoc pod postacią paczek żywnościowych lub posiłków objętych Programem Operacyjnym Pomoc Żywnościowa 2014–2020 współfinasowanego z Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym.
Obywatele Ukrainy chcący podjąć pracę w Polsce mogą również liczyć na dostęp do świadczeń społecznych lub otrzymają dofinansowanie pobytu dziecka w żłobku lub klubie dziecięcym.
Opieka zdrowotna
Narodowy Fundusz Zdrowia zapewnia dostęp do publicznego systemu ochrony zdrowia wszystkim obywatelom Ukrainy legalnie przebywającym w Polsce, na tych samych zasadach, jakie dotyczą obywateli polskich. Koszt świadczeń medycznych w pełni pokrywa budżet państwa polskiego.
Oświata i wychowanie
Polski rząd przeznacza dodatkowe środki z budżetu państwa na wsparcie uczniów z Ukrainy uciekających przed wojną. Tworzone są dodatkowe lokalizacje, w których prowadzone są lekcje lub zajęcia przedszkolne, zajęcia dydaktyczne i opiekuńcze. Miejsca nauki podporządkowana są organizacyjnie szkołom lub przedszkolom. Naukę na polskich uczelniach mogą również kontynuować ukraińscy studenci, którzy uciekli przed wojną.
Powyższymi regulacjami nowelizacji ustawy o pomocy Ukrainie nie zostaną objęci, oprócz obywateli polskich, również obywatele Unii Europejskiej.
